Dlaczego powinniśmy wspierać lokalnych rękodzielników?

Żyjemy obecnie w dobie globalizacji. A co to oznacza? Globalizacja głównie charakteryzuje się zacieraniem granic państwa. Dla nas, konsumentów jest to pozytywny proces, bo oznacza, że łatwiej jesteśmy w stanie zakupić różnego rodzaju produkty. Możemy z łatwością sprowadzić zegarek z Chin czy komputer z U.S.A. Dodatkowo, z powodu dużej konkurencji produkty zazwyczaj możemy nabyć taniej. Nasi rodzice czy dziadkowie nie mogli nawet pomarzyć o różnorodności towarów, którą dzisiaj zaznajemy. Niestety, globalizacja ma również drugą, mniej pozytywną stronę. W związku z tym, że każdy może sprowadzić towar z Chin czy Indii, gdzie produkowany jest on znacznie taniej niż w Europie, rodzime rękodzielnictwo zaczęło obumierać.

Większość z nas nie zdaje sobie sprawy z tego, że polskie firmy są na granicy rentowności, bo jako konsumenci wolimy zapłacić mniej za produkt wyprodukowany w innym kraju. Takie walory, jak ręczne wykonanie czy polska produkcja nie przekonują nas do tego, by sięgnąć po droższy towar. Dlaczego powinniśmy wspierać lokalnych rękodzielników, jeśli nas to więcej kosztuje?

Jedyny w swoim rodzaju

Po pierwsze, kupując produkty ręcznie robione istnieje bardzo duże prawdopodobieństwo, że taki produkt będzie jedyny w swoim rodzaju. Nawet, jeśli artysta rzemieślnik produkuje „taśmowo” dany produkt to nie jest on maszyną. Więc każdy przedmiot, który wyjdzie spod jego rąk będzie miał trochę inny kształt czy będzie trochę inaczej ozdobiony. Dodatkowo, jeśli sklep, w którym kupujemy produkt zna rękodzielnika, lub jeśli kupujemy u samego rzemieślnika to możemy poprosić o spersonalizowanie przedmiotu. Będziemy mogli dobrać kolor, dekoracje, kształt. Może taki artysta wykona dla nas rzecz, której zwykle nie produkuje. Kupując produkty „made in China” nie mamy takiej możliwości.

Produkty z duszą

Wiele osób, które są sympatykami sztuki lokalnie tworzonej twierdzą, że przedmioty wykonane ręcznie mają duszę. A osoba, która je wykonuje wkłada własne serce w pracę. Niektórzy utrzymują, że produkty tego typu są dobrymi talizmanami, które będą chronić dom, w którym się znajdują i ich właścicieli. Ile jest w tym prawdy nie wiadomo. Pewne jest jedno, zawsze przyjemniej patrzy się na produkt, który wiemy skąd przybył i może sami widzieliśmy jak powstał. Poza tym o pochodzeniu takiego przedmiotu możemy opowiadać znajomym czy rodzinie. O produktach pochodzących z Chin raczej dużo nie powiemy.

Dajmy zarobić naszym

Większość produktów, które znajdziemy na sklepowych półkach są tworem wielkich korporacji, których przychody roczne sięgają milionów dolarów. Z drugiej strony rodzimi rzemieślnicy często żyją skromnie, bo ich praca nie przynosi dużych dochodów. Dlaczego więc nie zdecydować się wydać kilka groszy więcej i nie wspomóc ich? Na pewno będą oni nam bardziej wdzięczni niż wielkie korporacje.

Należy też wspomnieć, że często takie korporacje wyzyskują swoich pracowników i płacą grosze za godziny ciężkiej pracy w złych warunkach. Czy naprawdę chcemy wspierać takie zachowania kupując ich produkty? W końcu to popyt kreuje podaż. Pamiętajmy o tym podczas kolejnej wizyty w sklepie.

Wysoka jakość wykonania

Rzemieślnicy to osoby, które są dumne ze swojej pracy i wyrobów. Dlatego też podczas produkcji używają surowców dobrej jakości. Nie do pomyślenia byłoby przecież, gdyby ich dzieło uległo zniszczeniu krótko po jego stworzeniu. Takiej dumy ze swojej twórczości nie znajdziemy w importowanych produktach.

Tradycyjne polskie wyroby rękodzielnicze, które powinieneś kupić jako prezent dla swoich przyjaciół za granicą.

Z czego Polska jest znana w innych krajach? Głównie z pięknych kobiet i wódki. Jeśli mieszkasz za granicami naszego kraju i chciałbyś sprezentować swoim przyjaciołom jakiś podarunek, który powie im trochę więcej o Polsce to podpowiadamy, co można nabyć. Zakładamy, że będziesz podróżował samolotem z bagażem podręcznym, więc nie będziesz mógł ze sobą zabrać ani jedzenia, ani napojów. Choć te pewnie są dobrze znane Twoim znajomym z wszechobecnych polskich sklepów. Oczywiście najłatwiej jest zaopatrzyć się w produkty wywarzane blisko miejsca, gdzie przyjeżdżasz w odwiedziny do rodziny czy znajomych. Jeśli jednak planujesz zamawiać prezenty np. przez Internet to bez problemu nabędziesz tradycyjne wyroby z każdego zakątka Polski.

#1 ceramika Bolesławiec

Bolesławiec, czyli miasto w województwie dolnośląskim. O takiej samej nazwie znajduje się w tej miejscowości firma, która produkuje różnego rodzaju ceramikę. Produkty wytarzane przez nią odznaczają się tradycyjnym, ludowym wzorem. Producent podkreśla również, że wyroby są ręcznie malowane. Możemy nabyć całą zastawę stołową, lub jej elementy. Oprócz użytkowych wyrobów rękodzielniczych w ofercie znajdziemy także różnego rodzaju figurki i ozdoby. Jeśli nie mieszkasz w okolicy Bolesławca to wyroby ceramiczne możesz zakupić na stronie internetowej producenta.

#2 Bursztyn

Pomorze, a szczególnie Gdańsk znane są z wyrobów bursztyniarskich. W zależności od naszego budżetu i sympatii do znajomego, dla które planujemy kupić prezent, możemy nabyć wisiorki lub pierścionki z oczkiem bursztynowym lub cały naszyjnik osadzony tym kruszcem. W sklepach dostępne są również figurki wyrzeźbione w bursztynie.

#3 Haft

W zależności od regionu Polski wyróżniamy haft kaszubski, który znajdziemy na północy Polski (okolice pomorza), haft makowski z regionu południowego (Maków Podhalański, czyli rejony beskidzkie) oraz haft łowicki spotykany w centrum Polski (Łowicz i okolice). Najczęściej możemy spotkać obrusy lub serwetki, możemy też znaleźć ubrania haftowane, np. chusty lub sweterki. Trochę mniej tradycyjne, lecz bardziej użyteczne są tekstylia kuchenne opatrzone pięknym haftem, w sklepach możemy znaleźć m.in. rękawice kuchenne, ręczniki czy fartuchy. Zanim jednak nabędziesz tego typu prezent to upewnij się, że osoba obdarowywana będzie upominek używać.

#4 Koronka

Koronka to taka ażurowa plecionka wykonana z bawełnianych lub lnianych nici, zazwyczaj w kolorze białym. Najczęściej wykonywana jest za pomocą szydełka. Koronka różni się w zależności od regionu, więc koronkę koniakowską możemy znaleźć w Beskidzie Śląskim. Również koronkę bobowską znajdziemy na południu Polski. Ta koronka pochodzi z Bobowa, który położony jest pomiędzy Tarnowem a Nowym Sączem. Zazwyczaj koronki takie przyjmują kształt różnego rodzaju serwetek bądź obrusów. Są to dosyć tradycyjne wyroby rękodzielnicze, więc mogą nie przypaść do gustu młodym osobom.

#5 Wycinanki

Dla osób, które nigdy nie spotkały się tym rękodziełem to spieszymy z wyjaśnieniem. Jest to forma ozdoby, która wykonana została z papieru. Osoba tworząca wycinankę za pomocą nożyczek wykrawuje wzory w papierze. Możemy spotkać wycinanki kolorowe lub niebarwione. Także w zależności od rękodzielnika znajdziemy wycinanki oprawione w ramy lub sprzedawane luźno. Tego typu ozdoby znajdziemy we wschodniej i centralnej Polsce. Bardzo znana jest wycinanka kurpiowska spotykana w województwie mazowieckim w rejonie kurpiowskim (okolice Puszczy Zielonej i Puszczy Białej). Jeśli zależy Ci na żywych kolorach to wybierz wycinankę łowicką. Jak sama nazwa wskazuje ten typ wycinanki pochodzi z Łowicza, miasta w centralnej Polsce (województwo łódzkie).

Jak możemy chronić i zachować tradycje polskiego rzemiosła?

Wiele osób ma takie samo pytanie-czy tradycyjne umiejętności jest to coś warte utrzymania? Niektóre z nich, którzy zgadzają się na rzecz utrzymania tych umiejętności, są ludzie bardziej nostalgiczne i pragmatyczne. Inni widzą wartość ekonomiczną w tańszych wersjach maszynowo produkowanych towarów zamiast zrobionych ręcznie.

Największym problemem jest fakt, że praktyczne i tradycyjne umiejętności nie mają zapotrzebowanie na rynku ekonomicznym. Kolejna kwestia jest związana z samym rzemiosłem. Czy wszystkie z nich są warte zachowania? Czy plecione kosze są równe Zielarstwu?

Jeśli chodzi o tradycje polskiego rzemiosła, wielu z nich są związane z wartościami rodzinnymi i religią. Należy wziąć pod uwagę święta jak Boże Narodzenie czy Wielkanoc. Te dwie wielkie uroczystości są powiązane z wielu tradycjami, jak śmigus-Dyngus na Wielkanoc lub pierwsza gwiazdka na Wigilię, więc można bezpiecznie przyjąć, że człowiek, który dorastał wokół tych tradycji, będzie uczestniczyć w nich przez większość swojego życia. Zwłaszcza wtedy, gdy cały kraj jest dostosowany do tego. Oczywiście, ciągle zmiany kulturalne i zachowanie tradycji jest niezwykle trudne zadanie, ale sama dyskusja jest kluczem do zachowania tych małych szmaragdów kulturalnych.

Polskie rzemiosło jest zapomniane, ponieważ jest ono trudne i zajmuje dużo czasu do nauczenia się. Ponieważ współczesne społeczeństwo skupia się na innowacjach i oszczędność czasu, to nic dziwnego, że wielu młodych ludzi nie są już zainteresowani nauką dawnych rzemiosł.

Moderne samochody, okulary, zachodnie ubrania, smartfony, komputery, praca z firmami, pieniądze, mieszkania w miastach, uniwersytet są pragnienia w wielu częściach świata, które teraz mają dostęp do tych rzeczy i możliwości. A tylko jedno pokolenie temu te możliwości nie istniały. Która 18-letnia chciałby zatrzymać się w swoim domu przez 10 godzin dziennie, aby nauczyć się sztukę rzeźby? Albo inne rzemiosło, który jest trudne i czasochłonne do nauki i pochodzi z obietnicą życia w biedzie, jeśli może on poruszać się w mieście i spróbować wylądować jakąś pracę komputerową w dużym przedsiębiorstwie?

Edukacja jest narzędziem, które może pomóc. Wielu młodych ludzi nie ma interesu w rzemiośle, ponieważ nie mają o tym wystarczająco wiedzy. Szkoły podają informacje o polskich tradycjach, ale system edukacyjny musi podać więcej informacji, aby znaleźć prawdziwe zainteresowanie od młodzieży.

Ochrona i zachowanie polskich tradycji rzemieślniczych oznacza nie tylko zaoszczędzenie ostatnich przykładów tego, ale także kultywowanie i tworzenie nowych przykładów rzemiosła.

Polskie tradycje rzemieślnicze są niezwykle piękne. Na przykład szydełkowane koronki lub ręcznie wyplatane kosze i nie ma wątpliwości, że każdy z nas jest zdolny do zobaczenia tego piękna. Jednak kultura zawsze się zmienia i to jest lepiej niż stagnacja kultury. Ponieważ stagnacja kultury jest znakiem martwej kultury, ale kultura polska, wartości i tradycje polskiej, bez względu na to stare czy nowe, są tu za zawsze.